CDS Krosno

Atrakcje Krosna

Spis treści

Szklany Szlak

W strukturę Krosna – Miasta Szkła zostało wkomponowanych kilkanaście rzeźb tworzących szlak małej architektury szklanej. W szczególny sposób – poprzez swą formę jak również materiał, z jakiego zostały wykonane – akcentują one związek miasta z tradycjami hutniczymi, a zarazem odnoszą się do legend związanych z miastem oraz regionem.

Nowoczesna forma struktur szklanych waloryzuje przestrzeń Krosna – Miasta Szkła. Prezentuje w atrakcyjny i nieoczywisty sposób szkło, jako bardzo uniwersalny oraz interesujący środek artystycznego wyrazu.

Szklany szlak prowadzi przez całe miasto ukazując wiele aspektów Krosna – jego interesującą wielowiekową historię, zabytkowe miejsca jak też najważniejsze atrakcje kulturalno-turystyczne. Poszczególne rzeźby nawiązują swą formą, jak również warstwą treściową do niematerialnego dziedzictwa Krosna – podań oraz legend.

Rzeźby „Anna” i „Stanisław” odwołują się do historii nieszczęśliwej miłości przyrodniego rodzeństwa Anny i Stanisława Oświęcimów. Stają się one zarazem przyczynkiem do zwiedzenia barokowej kaplicy grobowej przy kościele oo. Franciszkanów, pod którą w krypcie została pochowana owa para.

Kolejnym elementem szklanego szlaku są „Trzy Prządki”. Nawiązują one do Rezerwatu Przyrodniczego Prządki i znajdujących się tam skał. Nazwa „Prządki” ukształtowała się na podstawie legendy o trzech córkach kasztelana – Bognie, Sławie i Mile. Według podań ludowych siostry dosięgła boska kara za to, iż pracowały w niedzielę przędąc len – zostały przez to zamienione na wieki w kamień.  

„Dęby Świętego Wojciecha” wiążą się tematycznie z podaniem o świętym wędrowcu, czyli Biskupie Wojciechu, który podczas swojej podróży do Gniezna, schronił się przed upałem wśród dębów rosnących na jednym z krośnieńskich wzgórz.

Interesującymi obiektami stanowiącymi ważne elementy szklanego szlaku, są rzeźby „Krosflower” oraz „Loomina”. Ukazują one jak różnorodne formy może przybrać szkło oraz jaki, niejednokrotnie zaskakujący wyraz estetyczny, może być dzięki szkłu osiągnięty. W przypadku „Krosflower” są to delikatne przejścia kolorystyczne, zmieniające się w zależności od pory dnia oraz oświetlenia.  „Loomina” zyskuje swój charakter dzięki szklanemu oświetleniu, które podkreśla załamania formy rzeźbiarskiej, jak też akcentuje jej obrys.   

„Szklana rzeka” bezpośrednio odnosi się do tradycji hutniczych, poprzez formę piszczeli zanurzonej w szkle.

Kolejka turystyczna

Kolejka turystyczna stanowi alternatywę dla osób chcących zwiedzić miasto szybko, a zarazem w pełni doświadczyć jego charakteru.

Kolejka przemierza ulicami Krosna, zatrzymując się między innymi w parku miejskim oraz na Rynku w pobliżu budynku Centrum Dziedzictwa Szkła. Umożliwia ona łatwe przemieszczanie się pomiędzy poszczególnymi atrakcyjnymi lokalizacjami znajdującymi się w obrębie miasta, jak też poza jego granicami. Wagoniki kolejki są przestronne i wygodne, stanowią zarazem oryginalny i niecodzienny aspekt podróży. Kolejka udostępniana jest grupom, które mogą swobodnie wybrać trasę zwiedzania, czy też w pełni komfortowo dotrzeć do CDS.

Trasa jazdy kolejki:

Rynek – Ogródek Jordanowski – Rynek

Czas przejazdu – 30 minut

Ceny biletów:

  • Dziecko – 10 zł

  • Osoba dorosła – 12 zł


Kolejka kursuje od 1 maja do 31 października

  • Informacji o bieżących godzinach jazdy kolejki turystycznej udziela obsługa kolejki pod numerem 508 070 343


Informujemy, że istnieje możliwość rezerwacji kolejki dla grup zorganizowanych. Zgłoszenia przyjmuje recepcja Centrum Dziedzictwa Szkła, tel.: 13 444 00 31.

Krośnieński Rynek

Krośnieński Rynek wytyczony został najprawdopodobniej w czasie lokacji miasta w połowie XIV w. Pierwotnie otaczały go budynki drewniane, które od końca XV w. stopniowo zastępowano murowanymi. Trwała zabudowa pojawiła się pod koniec XV w. Z tego okresu pochodzi najstarsza zachowana kamienica wójtowska oraz piwnice przyrynkowych kamienic, w których niegdyś składowano wino.

Obecnie wokół Rynku wznoszą się zabytkowe kamieniczki pochodzące z różnych okresów. Część z nich posiada charakterystyczne arkadowe podcienia nadające tej części miasta swoisty, niepowtarzalny charakter. Podcienia we wschodniej części pierzei północnej oraz w południowej pochodzą z XVI i XVII w., natomiast w zachodniej części pierzei południowej są rekonstrukcją z przełomu XIX i XX w. Najciekawsze kamieniczki znajdują się w południowo-wschodniej części Rynku. Była to bowiem najbardziej reprezentacyjna jego część, należąca do najbogatszych właścicieli.

W latach 1999-2000 na krośnieńskim rynku prowadzono badania archeologiczne, które ujawniły pozostałości cennych elementów dawnej infrastruktury miejskiej tj. wodociągi, kramy kupieckie, studnie, kanały ściekowe, a przede wszystkim relikty dwóch okazałych budowli: domu wójtowskiego oraz renesansowego ratusza. Zarys obydwu budynków widoczny jest w płycie Rynku.

Krośnieńskie świątynie

Bazylika Farna

Świątynia wzniesiona została w połowie XIV w. z fundacji króla Kazimierza Wielkiego. W XV i XVI w. dobudowano do niej boczne kaplice. Po uszkodzeniach spowodowanych pożarem miasta w 1638 roku, kościół został gruntownie przebudowany, a wystrój wnętrza zmieniono z gotyckiego na manierystyczne i wczesnobarokowe. Większość prac wykonano dzięki ofiarności krośnieńskiego proboszcza – księdza Kaspra Rożyńskiego oraz rajcy krośnieńskiego Wojciecha Portiusa.

Z XV-wiecznego wyposażenia świątyni zachowały się: gotycka grupa Pasji z około 1420 r. oraz tablicowy obraz Koronacja Marii z ok. 1480 r. Z XVII-wiecznego wyposażenia świątyni na szczególną uwagę zasługują:

  • ołtarz główny pochodzący z lat 30 XVII wieku, z obrazem Adoracja Trójcy Świętej i Matki Boskiej przez wszystkich świętych,
  • renesansowo-manierystyczne stalle mansjonarskie zdobione malowidłami przedstawiającymi świętych oraz sceny biblijne,
  • zespół dwudziestu kilku monumentalnych obrazów sztalugowych na ścianach i filarach świątyni, wykonanych przez krośnieńskich malarzy wykształconych w warsztacie Tomasza Dolabelli,
  • manierystyczna ambona zwieńczona pięknym baldachimem w kształcie wysmukłej latarni,
  • cynowa chrzcielnica, wsparta na trzech leżących lwach, ufundowana przez Wojciecha Portiusa,
  • stalle radzieckie – bogato zdobione ławy, w których zasiadali rajcy miejscy,
  • ławka kolatorska Wojciecha Portiusa i jego żony Anny.

Kościół oo. Franciszkanów

Pierwotny kościół franciszkański (dzisiejsze prezbiterium i zakrystia) został zbudowany w latach 1400-1402. Wzniesiono go w stylu gotyckim i nadano mu wezwanie Najświętszej Maryi Panny. W ciągu XV wieku dobudowano trzy nawy i kaplicę Przemienienia Pańskiego. Pomimo pożarów i dokonanych remontów kościół zachował styl gotycki, za wyjątkiem sklepienia w prezbiterium, które po pożarze 1872 roku odbudowano w sposób uproszczony. Powstała legenda o tunelu łączącym zamek odrzykoński z kościołem franciszkańskim, ale nie posiada historycznego uzasadnienia. Po rozbiorach Polski władze austriackie ograbiły kościół i razem z kaplicą Oświęcimów zamieniły na magazyn zboża. Kościół i klasztor został uratowany od zagłady na skutek starań franciszkanów, władz kościelnych i miejskich Krosna.

Kościół oo. Kapucynów

Kościół kapucynów pw. Podwyższenia Krzyża Świętego został wzniesiony na zewnątrz linii miejskich murów obronnych, w latach 1771-1811. Jest jednym z najpóźniej wybudowanych kościołów barokowych w Polsce. Rozczłonkowana, bogato zdobiona elewacja zachodnia stanowi ewenement wśród zwykle surowych, oszczędnych w wyrazie kościołów zakonu kapucynów. Na osi fasady znajduje się płycina z malowidłem przedstawiającym Chrystusa na krzyżu, pochodzącym z pierwszej połowy XIX w.

We wnętrzu budowli warto zobaczyć iluzjonistyczną polichromię wykonaną w 1809 r. przez krośnieńskich malarzy. Ołtarz główny pochodzi z 1879 r. W jego centralnej części umieszczony jest rokokowy krucyfiks z drugiej połowy XVIII w.

Kościół św. Wojciecha

Kościół św. Wojciecha z XV w. w miejscu dawnej świątyni XI w, na tzw. Przedmieściu Górnym, na Zawodziu, gdzie w X w. istniała najstarsza część miasta Krosna. Według legendy w tym miejscu odpoczywał św. Wojciech w trakcie podróży z Pragi do Gniezna. W czasie badań wykopaliskowy znaleziono Krzyżyk metalowy z X w. Świątynię poświęcono w 1460 r. Wyremontowano ją w 1903 r. według projektu Tadeusza Stryjeńskiego. Manierystyczny ołtarz główny pochodzi z początku XVII w. Barokowe ołtarze boczne trafiły do Fary w 1785 r. Lewy ołtarz poświęcony był św. Wojciechowi, a prawy św. Rozalii.

Muzea i obiekty historyczne

Muzeum Podkarpackie

Muzeum Podkarpackie mieści się na terenie starego miasta w dawnym Pałacu Biskupim. Początki tego obiektu sięgają końca XIV w. Drewniany dworek w Krośnie zakupił wówczas Eryk z Winsen,  pierwszy biskup przemyski. Cech pałacu nabrał on po rozbudowie i przebudowie w I połowie XVI w. Do 1626 r. był własnością i okresową siedzibą biskupów przemyskich. Po pożarze miasta w 1638 r. odbudowała go kasztelanowa połaniecka Zofia Skotnicka. Zakupiony przez miasto w 1873 r., przez kilkadziesiąt lat służył różnym celom (pomieszczenia dla wojska, szkół, urzędów oraz mieszkalne). Od 1954 r. jest siedzibą Muzeum, początkowo społecznego, zorganizowanego przez PTTK, które  w 1958 r. stało się instytucją państwową pod nazwą Muzeum w Krośnie. Później jeszcze dwukrotnie zmieniało nazwę na Muzeum Okręgowe (1975) i Muzeum Podkarpackie (2000).

W salach Muzeum prezentowane są następujące ekspozycje stałe:
Historia Oświetlenia (z największą kolekcją lamp naftowych w Europie)
Przeszłość Ożywiona
Z dziejów Krosna i regionu
Galeria twórców krośnieńskich XIX i XX w.
Szkło podkarpackich hut

www.muzeum.krosno.pl

Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej

Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej to miejsce spotkań z kulturą ludową i tradycyjną. Działania podejmowane w Etnocentrum to między innymi śpiew, gotowanie, rekonstrukcje obrzędów. Prowadzone są w nim warsztaty rzemiosła i rękodzieła, tańca, śpiewu… Główne wątki tematyczne to kultura ludowa i zwyczaje regionu krośnieńskiego. Żywa kultura prezentowana jest tu  w formach, które współczesny człowiek może uznać za atrakcyjne i rozwijające, poprzez sentymentalne powroty do chwil dzieciństwa oraz aktualizowanie dawnych zjawisk we współczesnych kontekstach. Podejmując próbę powrotu do dawnego sposobu myślenia o świecie i dawnego podejścia do życia, Etnocentrum odtwarza naturalny sposób przekazywania wiedzy i umiejętności. Wskazujemy na różnorodność i znaczenie kultury tradycyjnej we współczesnym świecie.

Nowoczesna podróż w tradycję
Etnocentrum Ziemi Krośnieńskiej to nie muzeum ani placówka naukowa, chociaż wszystkie prowadzone działania i odbywające się tu wydarzenia opierają się o wiedzę etnograficzną i wynikają z dokładnych badań terenowych. Kulturę tradycyjną prezentuje się tu w nowoczesny i nowatorski sposób. Gość, odwiedzający instytucję porusza się w specjalnie zaaranżowanych przestrzeniach, wśród starodawnych przedmiotów i pieśni. W sali legend można zasiąść w drabiniastym wozie i zapoznać się z jedną z wielu lokalnych opowieści w animowanej, interaktywnej wersji. We wnętrzach podziemia posłuchać oryginalnych pieśni, odkrytych w trakcie poszukiwań na Podkarpaciu, a w scenerii dawnego peronu kolejowego obejrzeć stare zdjęcia, odnajdując ślady historii odwiedzanego regionu. W pokoju gier można znaleźć zarówno nowoczesne gry w technologii kinect, jak i tradycyjne gry planszowe. W izbie z piecem za pomocą video mappingu przedstawiono proces przygotowywania tradycyjnego posiłku. Ciekawą atrakcją w Etnocentrum jest też wirtualna przymierzalnia ludowych strojów i możliwość zaprojektowania własnego wzoru haftu na specjalnym ekranie dotykowym. Od czasu do czasu organizowane są tu koncerty muzyki tradycyjnej, potańcówki i spotkania z mistrzami tradycji. Odwiedzając Krosno warto się tam wybrać!

Więcej:
https://www.etnocentrum.pl/pl

Muzeum Rzemiosła

Muzeum mieści się w kamienicy zwanej popularnie „Domem z zegarem”, w którym w latach 1901 – 1938 działała Pierwsza Krajowa Fabryka Zegarów Wieżowych Michała Mięsowicza. Związane z tym miejscem tradycje krośnieńskiego rzemiosła stały się motywem powstałej tu ekspozycji. Wystawę stałą „Dzieje rzemiosła  Polski południowo-wschodniej”  tworzą dokumenty rzemieślnicze (XVIII-XX w.) oraz wyroby i narzędzia rzemiosła użytkowego (XIX i XX w.). Mieszcząca się w 6 salach ekspozycja została urządzona w formie kilkunastu małych pracowni rzemieślniczych prezentujących: krawiectwo, modniarstwo, fryzjerstwo, tkactwo, szewstwo i rymarstwo, stolarstwo i snycerstwo, bednarstwo i kołodziejstwo, odlewnictwo, zegarmistrzostwo, ślusarstwo i kowalstwo oraz rzemiosła spożywcze.   W zbiorach muzeum znajduje się również skrzynia z XVII wieku, stanowiąca dawny skarbiec cechowy.
Oprócz ekspozycji stałej Muzeum Rzemiosła posiada sale wystawowo – koncertowe Piwnica PodCieniami (Rynek 5). Organizowane są tutaj wystawy czasowe, kameralne koncerty, konferencje, odczyty, wykłady oraz oficjalne spotkania. W tym miejscu działa również Punkt Informacji Kulturalno-Turystycznej, gdzie można nabyć wydawnictwa związane z regionem, aktualne mapy oraz pamiątki, w tym koszulkę promocyjną „Kochajmy KROSNOludki”.
www.muzeumrzemiosla.pl

Wieża Farna

Ufundowana w XVII w. przez Wojciecha Portiusa wieża jest najbardziej charakterystyczną krośnieńską budowlą, symbolem miasta, skąd codziennie w samo południe rozbrzmiewa hejnał.
To 38-metrowy budynek, ze szczytu którego rozciąga się niepowtarzalny widok na okolice. W wieży znajdują się trzy dzwony, z czego Urban jest trzecim co do wielkości historycznym dzwonem w Polsce. Tu też zobaczyć można mechanizm zegara wieżowego wykonany przez Michała Mięsowicza w 1908 r. oraz część ekspozycji stałej Muzeum poświęcona zegarmistrzostwu, a w sezonie letnim wystawy czasowe. Niezwykłe wnętrza wieży są doskonałe jako tło okolicznościowych sesji fotograficznych.
Zwiedzanie obiektu poza sezonem turystycznym ( X-IV) możliwe po wcześniejszym uzgodnieniu z Muzeum Rzemiosła w Krośnie, tel. +48 13 432 41 88.

Skip to content